Redactioneel
F-gassen certificering voor aircosystemen verandert: dit moet je weten
Vanaf maart 2026 verandert de regelgeving rondom koudemiddelen voor aircosystemen opnieuw ingrijpend. Installateurs krijgen te maken met aangescherpte eisen en de nieuwe certificering voor zowel synthetische als natuurlijke koudemiddelen, waaronder R290 (propaan) gaat in (BRL-100 en 200. Wat houden deze veranderingen in, en hoe bereid je je als installateur voor als je aircosystemen installeert?
Waarom deze veranderingen?
De nieuwe certificeringseisen vloeien voort uit een Europese verordening (2024/573) die de milieu-impact van koudemiddelen in aircosystemen en warmtepompen wil verkleinen. Waar synthetische F-gassen nu nog veel worden gebruikt, wordt de overstap gemaakt naar natuurlijke alternatieven zoals propaan, CO₂ en ammoniak. Deze natuurlijke koudemiddelen hebben een lagere GWP (Global Warming Potential), maar brengen ook andere nieuwe uitdagingen met zich mee, zoals giftigheid, brandbaarheid en explosiegevaar. Daarom wordt certificering op het gebied van veilig werken met deze stoffen verplicht en gewijzigd.
Nieuwe certificaten en verplichtingen
De huidige F-gassen certificering wordt vervangen door twee nieuwe certificaten:
- A1-certificaat: Voor niet-brandbare koudemiddelen (categorie F1 en B1)
- A2-certificaat: Voor brandbare koudemiddelen, zoals R290 (categorie F2 en B3)
- B-certificaat: Voor Ammoniak
- C-certificaat: Voor CO2
Sinds september 2025 moeten alle installateurs die met koudemiddelen werken, beschikken over een van deze nieuwe certificaten. Veel installateurs hebben al een voorsprong genomen door vakbekwaamheidscertificaat zoals B1 en B3 te halen.
Voor bestaande F-gassen gecertificeerden geldt een overgangsperiode tot 12 maart 2029. In deze periode kunnen zij een training volgen om hun certificering aan te vullen. Nieuwe instromers zullen direct de volledige A1- of A2-certificering moeten behalen.
Elke 7 jaar bijspijkeren
Daarnaast wordt hercertificering elke zeven jaar verplicht gesteld. Deze hercertificering zorgt ervoor dat veiligheidsrisico’s worden beperkt en technici bovendien up-to-date blijven in een snel evoluerende markt. Daarbij is er vanuit de overheid gekeken hoe de hercertificering kan aansluiten bij de vaardigheden die monteurs al hebben. Je hoeft dus niet het hele examen te doen voor 12 maart 2029 als je al certificaten hebt.
Wat betekent dit voor de praktijk?
Volgens Marc Hendriks, Manager Sales bij opleidingscentrum ROVC, hebben de nieuwe eisen een grote impact op installateurs. “Het gaat verder dan alleen een nieuw certificaat halen. Bedrijven die airco’s plaatsen moeten hun processen, handboeken en werkinstructies aanpassen aan de nieuwe regels. Dit vereist een strategische aanpak, waarbij je kijkt naar de aard van je projecten en je bestaande klantenbestand.”
Er geldt een overgangsperiode tot 31 augustus 2026 om te voldoen aan deze nieuwe eisen. Denk daarbij aan de aanpassing van de etikettering maar ook bijvoorbeeld het inrichten van inspectie van persoonlijke detectie. Deze moeten aansluiten bij de nieuwe BRL-100 v.3.0. Er geldt wel een afbakening voor veiligheidsprocedures. Zaken die vanuit de Arbeidsomstandighedenwet moeten worden geregeld staan los van de BRL-100.
De afbouw van synthetische koudemiddelen gaat geleidelijk. Naar schatting bevatten 1,2 miljoen installaties (waaronder veel aircosystemen) in Nederland nog synthetische koudemiddelen, waarvoor onderhoud nodig blijft. Tegelijkertijd groeit de vraag naar systemen met natuurlijke koudemiddelen. Dit vraagt van installateurs dat ze met beide typen installaties kunnen werken, wat extra kennis en vaardigheden vereist. Belangrijk te weten is dat koudemiddelen als R410a nog wel toegepast mogen worden in bestaande aircosystemen. Ze worden dus niet verboden, maar mogen niet meer toegepast worden in nieuwe airco’s en warmtepompen. Wel is er een maximum F-gas quotum; dit betekent dat de hoeveelheid hoog GWP koudemiddelen de komende jaren drastisch worden teruggebracht en dit de prijzen sterk doet verhogen.
Veiligheid voorop
Brandbare koudemiddelen zoals R290 vereisen strikte veiligheidsmaatregelen. Denk aan minimale afstanden tot ramen, deuren en buren, de juiste plaatsing van airco buitenunits, voldoende ventilatie, geschikte hemelwaterafvoer (riolering), geschikte opstellingsruimten en effectieve monitoring (bewaking).
Certificering zorgt ervoor dat installateurs de kennis en vaardigheden hebben om veilig en professioneel airco’s te plaatsen. Hendriks benadrukt: “Met de juiste certificering kun je aantonen dat je voldoet aan de hoogste veiligheidsstandaarden, wat niet alleen verplicht is, maar ook vertrouwen wekt bij klanten.”
Wat kun je nu doen?
Proactief handelen is essentieel. “Zie het niet als een last, maar als een kans om je te onderscheiden,” adviseert Hendriks. Klanten, vooral woningcorporaties en overheden, hechten steeds meer waarde aan veiligheid en milieuvriendelijkheid. Bedrijven die nu investeren in de juiste certificering, kunnen hun positie in de aircomarkt versterken.
Opleiders zoals ROVC, Studium, TechTec, IW en GO bieden cursussen aan voor de nieuwe certificaten. Bedrijven kunnen groepsopleidingen organiseren om ervoor te zorgen dat alle medewerkers tijdig gecertificeerd zijn. Het is belangrijk om hierbij rekening te houden met de voorkennis van deelnemers. Voor degenen zonder achtergrond in koudetechniek is een voorbereidende opleiding noodzakelijk.
Met de invoering van de verplichte hercertificering is de verwachting dat er tot maart 2029 ongeveer 20.000 monteurs moeten worden opgeleid, bijgeschoold en geëxamineerd. Dit betekent dat het gefaseerd opleiden van je personeel cruciaal is om niet in maart 2029 voor verrassingen te komen staan.
Installeer je aircosystemen en wil je meer weten over de nieuwe certificering? Brancheorganisaties zoals de NVKL en Techniek Nederland en opleidingsinstituten bieden uitgebreide informatie en trainingen. Deze zijn ontworpen om installateurs goed voorbereid te laten werken volgens de nieuwste regelgeving en veiligheidsnormen.
Bij Rensa vind je álles voor de plaatsing van aircosystemen. Van units tot installatiematerialen en benodigdheden. En in het aircoseizoen iedere maand interessante aanbiedingen. En natuurlijk denkt Rensa met jou mee. We geven technisch advies en ondersteunen je met een handige checklist, koellastberekeningen, inbedrijfstelling etc. Meer weten?